فروش ویژه تجهیزات صنعتی با اقساط بلند مدت | مشاوره رایگان: ۰۲۱۳۱۷۲۸

راهنمای طلایی نگهداری از دیزل ژنراتور

نویسنده
نویسنده 26 بهمن 1404 | 14:24
زمان مطالعه: 2 دقیقه
راهنمای طلایی نگهداری از دیزل ژنراتور

خرید دیزل ژنراتور شبیه به خرید یک خودروی لوکس نیست که هر روز از رانندگی با آن لذت ببرید؛ بلکه دقیقاً شبیه به خرید یک "چتر نجات" است. شما هزینه سنگینی می‌کنید و آن را گوشه موتورخانه می‌گذارید، با این امید که هیچ‌وقت مجبور به استفاده از آن نشوید. اما وای به روزی که در لحظه سقوط (قطع برق)، این چتر باز نشود! آن لحظه تمام هزینه‌ای که کرده‌اید، دود می‌شود و به هوا می‌رود.

یکی از پرتکرارترین جملاتی که مشتریان در تماس با واحد فنی پارین صنعت می‌گویند این است: «مهندس، دستگاه ما کلاً ۱۰ ساعت هم کار نکرده، چرا وقتی برق رفت روشن نشد؟» پاسخ من به عنوان تکنسینی که ۱۰ سال است دست‌هایش بوی گازوئیل می‌دهد، صریح است: دیزل ژنراتور بر اثر "کار کردن" خراب نمی‌شود، بلکه بر اثر "خوابیدن و عدم رسیدگی" می‌میرد.

در این مقاله «راهنمای طلایی»، من کلاه مهندسی را کنار می‌گذارم و با لباس کار، چک‌لیست‌های حیاتی، زمان‌بندی دقیق سرویس‌ها و قلق‌هایی را به شما می‌گویم که معمولاً در دفترچه‌های راهنما نمی‌نویسند تا سرمایه شما حفظ شود.

🎧

پادکست مشاوره فنی (زمان: ۷ دقیقه)

(تجربیات ۱۰ ساله سرویس‌کاران پارین صنعت و خطاهای مرگبار اپراتورها)

اگر وقت خواندن چک‌لیست کامل را ندارید، در این فایل صوتی بشنوید که چرا «باتری/شارژر» و «هواگیری» سهم بالایی در روشن نشدن‌های اضطراری دارند و چطور با یک تست ساده‌ی ظاهری و بوییدن روغن، نشانه‌های خطر را زودتر تشخیص دهید.

⚠️ فاز صفر: دوران حیاتی آب‌بندی (Break-in)

اگر دستگاه شما نو است، ۵۰ ساعت اول (یا بازه‌ای که سازنده موتور/ژنراتور اعلام کرده) حکم سرنوشت آن را دارد. در این مدت:

  • فشار ۱۰۰٪ ممنوع (در اغلب مدل‌ها): معمولاً توصیه می‌شود در ساعات اولیه از بار کامل پرهیز شود و بار به‌تدریج افزایش یابد. عدد دقیق درصد بار و مدت زمان را با دفترچه موتور/ژنراتور تطبیق دهید.
  • تعویض روغن زودهنگام: اولین روغن معمولاً باید بعد از ۵۰ ساعت (یا طبق دستور سازنده) عوض شود؛ چون می‌تواند حاوی ذرات بسیار ریز ناشی از جفت شدن قطعات نو باشد. تأخیر در این سرویس، ریسک سایش را بالا می‌برد.

✅ نکته ایمنی: هر تغییری در صدای موتور، دمای آب، یا نشتی‌ها در دوران آب‌بندی باید جدی گرفته شود. اگر آلارم غیرعادی دارید، ادامه کار را متوقف و با تکنسین تماس بگیرید.

✅ روال عملیاتی اپراتور (قبل از استارت / حین کار / بعد از خاموشی)

این بخش را مثل «چک‌لیست پرواز» ببینید؛ کوتاه، اجرایی، و نجات‌دهنده.

۱) قبل از استارت (۵ دقیقه)

  1. بررسی سطح روغن موتور (گیج) و سیستم خنک کننده فقط در حالت سرد
  2. بازدید نشتی زیر دستگاه (روغن/گازوئیل/ضدیخ) + بوی سوخت
  3. بررسی باتری: ولتاژ روی پنل/شارژر، تمیز بودن سرکابل‌ها، قطع نبودن شارژر
  4. اطمینان از تهویه: مسیر هوای ورودی/خروجی و اگزوز مسدود نباشد
  5. اگر تابلو ATS/AMF دارید: حالت روی Auto باشد و آلارم فعال نداشته باشد

۲) ۱۰ دقیقه اول بعد از استارت (حین کار)

  1. پارامترها را چک کنید: فشار روغن، دمای آب، ولتاژ، فرکانس
  2. به صدا و لرزش گوش کنید (هر تغییر ناگهانی مهم است)
  3. دود اگزوز را نگاه کنید (سیاه/آبی/سفید) و بوها را جدی بگیرید
  4. اگر بارهای حساس دارید (UPS/دیتاسنتر): نوسان ولتاژ/فرکانس را دقیق‌تر کنترل کنید

۳) بعد از خاموشی (خاموشی ایمن)

  1. اگر زیر بار بوده: ۳ تا ۵ دقیقه بی‌بار برای خنک شدن (به‌خصوص توربو)
  2. خاموش کردن طبق دستور پنل/تابلو (نه با قطع ناگهانی برق شارژر/کنترل)
  3. بازدید نشتی‌ها + ثبت ساعت کارکرد و وضعیت دستگاه
  4. اگر دستگاه استندبای است: اطمینان از وصل بودن Float Charger و (در صورت وجود) هیتر آلترناتور

📜 مانیفست اپراتور: ۱۰ فرمان طلایی نگهداری

(این بخش را پرینت بگیرید و روی دیوار اتاق ژنراتور بچسبانید)

۱. روغن؛ خونِ دستگاه 🛢️

روغن حتی در حالت خواب هم فاسد می‌شود. قانون ۶ ماه یا ۲۵۰ ساعت (هرکدام زودتر رسید) را جدی بگیرید. روغن نامناسب در زمستان = سایش شدید قطعات.

۲. بارِ کم (Wet Stacking) ممنوع ⛔

کارکرد زیر ۳۰٪ توان باعث خام‌سوزی و خروج دوده سیاه (لجن) می‌شود. ماهی یکبار دستگاه را زیر بار واقعی یا بانک بار ببرید تا موتور "نفس بکشد".

۳. آب در باک = مرگ انژکتور 💧

تخلیه فیلتر آبگیر (Separator) قبل از استارت واجب است. باک را همیشه پر نگه دارید تا فضای خالی برای تشکیل قطرات آب (میعان) باقی نماند.

۴. باتری؛ متهم ردیف اول 🔋

بیشترین علت روشن نشدن، باتری خراب است. شارژر اتوماتیک (Float) باید همیشه وصل باشد و سرکابل‌ها عاری از سولفاته (شوره سفید) باشند.

۵. آب لوله‌کشی ممنوع 🚱

املاح آب شهری رادیاتور را مسدود می‌کند. فقط ترکیب ۵۰/۵۰ ضدیخ استاندارد + آب مقطر (حتی در تابستان و مناطق گرمسیر).

۶. تست هفتگی (ورزش ژنراتور) 🏋️

دستگاه نباید بیش از ۲ هفته خواب باشد. ۱۰ دقیقه روشن کردن هفتگی باعث گردش روغن و خشک شدن رطوبت سیم‌پیچ‌ها می‌شود.

۷. هواگیری را یاد بگیرید 🛠️

یک حباب هوا جلوی روشن شدن غول آهنی را می‌گیرد! اگر گازوئیل تمام شد یا فیلتر عوض کردید، حتماً با تلمبه دستی مسیر را هواگیری کنید.

۸. نظافت = عیب‌یابی 🧹

گرد و غبار مثل پتو روی موتور عمل کرده و آن را داغ می‌کند. روی موتور تمیز، کوچکترین نشتی روغن یا گازوئیل سریعاً لو می‌رود.

۹. گوش‌های تیز 👂

تغییر صدا، لرزش غیرعادی یا بوی سیم‌سوخته زنگ خطر است. صدای تق‌تق در موتور گرم هرگز عادی نیست؛ فوراً بررسی کنید.

۱۰. خط قرمز: گاورنر و AVR 🚧

اپراتور فقط مسئول سرویس و نظافت است. تنظیم دور موتور و ولتاژ کار متخصص است. دستکاری این‌ها یعنی سوختن وسایل برقی ساختمان.

🚨 چراغ‌قرمزها: چه زمانی فوراً دستگاه را خاموش کنیم؟

این بخش را نادیده نگیرید. اگر یکی از موارد زیر رخ داد، ادامه کار می‌تواند خطر جانی/آتش‌سوزی یا آسیب جدی موتور ایجاد کند:

  • افت فشار روغن / آلارم Low Oil Pressure یا تغییر ناگهانی فشار
  • افزایش دمای آب / آلارم High Coolant Temp، جوش آوردن، بخار شدید
  • نشتی گازوئیل (به‌خصوص نزدیک اگزوز/قطعات داغ) یا بوی تند سوخت
  • دود آبی شدید همراه با افت توان یا صدای غیرعادی
  • دود سفید غلیظ پایدار (نه بخار کوتاه‌مدت استارت سرد) یا لرزش شدید
  • صدای فلزی/کوبش در موتور گرم، یا لرزش غیرعادی شاسی
  • بوی سوختگی سیم‌پیچ/تابلو، جرقه، دود از آلترناتور یا تابلو
  • نوسان شدید ولتاژ/فرکانس (ریسک بالا برای بارهای حساس)

روش خاموشی ایمن (Safe Shutdown)

  1. اگر امکان دارد: بار را کم کنید و انتقال را کنترل‌شده انجام دهید.
  2. در صورت کارکرد زیر بار: ۳ تا ۵ دقیقه بی‌بار برای خنک‌کاری توربو.
  3. خاموش کردن طبق دستور پنل/تابلو (نه با قطع ناگهانی برق کنترل).
  4. پس از توقف: بازدید نشتی، ثبت آلارم‌ها، و تماس با تکنسین اگر علت مشخص نیست.

جدول زمان‌بندی سرویس (چک‌لیست عملیاتی)

برای اینکه سردرگم نشوید، تمام وظایف نگهداری را در این جدول خلاصه کرده‌ایم:

بخش / بازه زمانی روزانه (قبل از استارت) هفتگی (تست سلامت) هر ۶ ماه (یا ۲۵۰ ساعت)
مایعات حیاتی سطح روغن و آب رادیاتور (فقط در حالت سرد چک شود) بررسی نشتی زیر دستگاه تعویض روغن و کولانت (ضدیخ)
سیستم سوخت چک کردن سطح باک تخلیه آبِ فیلتر آبگیر (بسیار مهم) تعویض فیلتر گازوئیل و هواگیری
برق و باتری چک کردن ولتاژ روی پنل بررسی سولفاته سرکابل‌ها تست باتری با دستگاه تستر
اقدام اجرایی بررسی گرمکن (Heater) ✔ استارت آزمایشی (۱۰ دقیقه) ⚠ سرویس کامل (آچارکشی)

🏋️ تست زیر بار: چرا «روشن شدن» کافی نیست؟

بسیاری از ژنراتورها «روشن می‌شوند» اما در لحظه واقعیِ قطع برق، زیر بار کم می‌آورند یا نوسان می‌دهند. تست زیر بار سه هدف حیاتی دارد: جلوگیری از Wet Stacking، اطمینان از سلامت خنک‌کاری/سوخت، و بررسی رفتار گاورنر/AVR در شرایط واقعی.

✅ پیشنهاد امن برای کاربران استندبای

  • ماهانه ۱ بار: حداقل ۲۰ تا ۳۰ دقیقه زیر بار واقعی ساختمان (اگر امکان دارد)
  • همزمان کنترل کنید: دمای آب، فشار روغن، ولتاژ/فرکانس، دود و بو
  • اگر بار واقعی ندارید: بهترین راه Load Bank است

⚠️ مرز مسئولیت

اتصال بانک بار، تنظیمات گاورنر/AVR، و هرگونه تغییر پارامترهای برد کنترل باید توسط تکنسین متخصص انجام شود. اپراتور فقط مجاز است تست را طبق دستورالعمل انجام دهد و پارامترها را ثبت کند.

💎 فوت کوزه‌گری: نکاتی که در دفترچه‌ها نمی‌خوانید

فوت کوزه‌گری: نکاتی که در دفترچه‌ها نمی‌خوانید

۱. شیمی سوخت و پدیده «باکتری گازوئیل»

گازوئیل تاریخ انقضا دارد! اگر سوخت بیش از ۶ تا ۱۲ ماه در باک بماند، به دلیل وجود برخی ترکیبات، محیط مناسبی برای رشد باکتری‌ها و قارچ‌ها (Diesel Bug) فراهم می‌شود. نتیجه؟ ایجاد لجن‌های تیره که فیلتر را در مدت کوتاه کور می‌کنند. راه حل: اگر مصرف ندارید، باک را تخلیه کرده یا از افزودنی‌های مجاز ضدباکتری طبق دستور سازنده استفاده کنید.

۲. فرمول سرانگشتی محاسبه مصرف سوخت

برای اینکه بدانید باک شما چقدر دوام می‌آورد، از این تخمین سرانگشتی استفاده کنید:

مصرف سوخت (لیتر/ساعت) ≈ توان خروجی (کیلووات) × ۰.۲۱

مثال: یک ژنراتور ۱۰۰ کیلووات، در بار کامل حدود ۲۱ لیتر در ساعت مصرف می‌کند.

⚠️ توجه: این عدد تخمینی است و با راندمان موتور، درصد بار، کیفیت سوخت، دمای محیط و ارتفاع از سطح دریا تغییر می‌کند.

۳. قانون خنک‌کاری (Cool Down) برای حفظ توربوشارژر

بزرگترین اشتباه اپراتورها خاموش کردن آنی دستگاه بعد از قطع بار است. توربوشارژر در زمان زیر بار بودن، دور بسیار بالا و دمای شدید دارد. اگر بلافاصله خاموش کنید، جریان روغن قطع شده و روغن باقی‌مانده در شفت توربو «پخته» می‌شود که می‌تواند در درازمدت به گریپاژ توربو منجر شود. حتماً دستگاه را ۳ تا ۵ دقیقه در حالت بدون بار (Idle) بگذارید تا خنک شود.

🔁 تابلو ATS/AMF: نقطه شکست پنهان در قطع برق

خیلی وقت‌ها ژنراتور سالم است، اما انتقال برق انجام نمی‌شود. تابلو ATS/AMF باید مثل خود دستگاه «تست دوره‌ای» داشته باشد.

✅ چک‌لیست ماهانه (سطح اپراتور)

  • تابلو روی حالت Auto باشد و آلارم فعال نداشته باشد
  • چراغ‌ها/نمایشگرها/خطاها بررسی شوند (ثبت کنید)
  • تمیزی و سلامت ظاهری کابل‌ها و اتصالات قابل مشاهده
  • اگر سازنده اجازه داده: تست شبیه‌سازی قطع برق طبق دستورالعمل تابلو

⛔ موارد ممنوع (فقط تکنسین)

  • سفت‌کردن ترمینال‌های قدرت/اتصالات اصلی بدون دانش برق
  • تغییر تایمرها و تنظیمات برد کنترل تابلو
  • دستکاری نول/ارت و پل‌بندی‌ها (خطر جانی و سوختن تجهیزات)

✅ نکته طلایی: اگر ژنراتور روشن است ولی برق ساختمان نمی‌آید، همیشه ابتدا کلید قدرت ژنراتور (Circuit Breaker) و سپس وضعیت تابلو ATS را چک کنید.

⚡ نیمه فراموش شده: آلترناتور (بخش تولید برق)

بسیاری از اپراتورها تمام تمرکز خود را روی موتور می‌گذارند، در حالی که "آلترناتور" بخشی است که وظیفه اصلی (تولید برق) را بر عهده دارد. سیم‌پیچ‌ها حساس‌ترین قطعات به محیط هستند.

  • رطوبت، دشمن عایق: اگر دستگاه در جای مرطوب است یا طولانی‌مدت خاموش می‌ماند، رطوبت بین لایه‌های سیم‌پیچ نفوذ کرده و مقاومت عایقی را کاهش می‌دهد. استارت ناگهانی در این حالت می‌تواند خطر اتصال کوتاه و آسیب به ژنراتور ایجاد کند.
  • هیتر خشک‌کن (Space Heater): در دستگاه‌های استاندارد، یک المنت کوچک داخل آلترناتور تعبیه شده که باید وقتی موتور خاموش است روشن باشد تا مانع تشکیل شبنم شود.
  • تست میگر (Megger Test): حداقل سالی یکبار باید مقاومت عایقی سیم‌پیچ توسط تکنسین با دستگاه "میگر" چک شود. (حد مجاز دقیق به سازنده بستگی دارد؛ افت معنی‌دار یا اعداد خیلی پایین یعنی خطر)
  • نظافت گرد و غبار: گرد و خاک روی سیم‌پیچ‌ها باعث کاهش تبادل حرارتی و داغ شدن ژنراتور می‌شود. با هوای فشرده کم‌فشار و از فاصله مناسب، به‌صورت دوره‌ای داخل آلترناتور را تمیز کنید (فشار خیلی بالا می‌تواند به عایق آسیب بزند).

❄️☀️ مدیریت فصلی: از برف تبریز تا آفتاب اهواز

ایران کشوری چهارفصل است و نگهداری دیزل در دماهای حدّی، اصول متفاوتی دارد:

☃️ در زمستان (دمای منفی):

  • یخ‌زدن سوخت: گازوئیل در دمای پایین می‌تواند پارافینی شود. استفاده از گرم‌کن باک یا افزودنی مجاز ضدیخ سوخت طبق دستور سازنده توصیه می‌شود.
  • گرم‌کن بدنه (Jacket Water Heater): این قطعه باید دمای آب موتور را در بازه مناسب نگه دارد تا استارت سریع موفق باشد.

☀️ در تابستان (دمای بالای ۴۰):

  • افت توان (Derating): با افزایش دمای محیط، توان قابل دریافت ممکن است کاهش یابد. در اوج گرما از بار کامل ممتد پرهیز کنید و تهویه را جدی بگیرید.
  • نظافت رادیاتور: گرفتگی پره‌ها با گردوخاک/حشرات باعث جوش آوردن سریع می‌شود.

🔬 شیمیِ آب: فراتر از ضدیخ (نکته فوق تخصصی)

آیا می‌دانستید لرزش‌های شدید موتور دیزل می‌تواند باعث ایجاد حباب‌های میکروسکوپی در کولانت شود که به جداره بوش سیلندر ضربه می‌زنند؟ به این پدیده "کاویتاسیون" می‌گویند که می‌تواند در بلندمدت آسیب ایجاد کند.

افزودنی SCA چیست؟ ضدیخ‌های معمولی فقط جلوی یخ‌زدن و جوش آمدن را می‌گیرند. در برخی موتورهای دیزل سنگین، باید از مکمل‌هایی به‌نام SCA (Supplemental Coolant Additives) طبق توصیه سازنده استفاده کرد. در سرویس‌های دوره‌ای، غلظت این ماده باید با کیت‌های مخصوص تست شود.

📦 انبارداری طولانی‌مدت (Long-term Storage)

اگر قرار است دستگاه بیش از ۶ ماه خاموش بماند، نباید آن را به امان خدا رها کنید. برای جلوگیری از "جام کردن" و خرابی قطعات، این مراحل را طی کنید:

  1. تخلیه یا تثبیت سوخت: سوختِ مانده می‌تواند دچار افت کیفیت/لجن شود. یا باک را تخلیه کنید یا از استابلایزر مجاز طبق دستور سازنده استفاده کنید.
  2. روغنِ حفاظتی: روغن تازه بریزید. روغن کارکرده می‌تواند حاوی ترکیباتی باشد که در بلندمدت به قطعات آسیب بزند.
  3. چرخش دوره‌ای: اگر سازنده اجازه داده، هر ماه چرخش سبک/دستی (طبق دستورالعمل) کمک می‌کند رینگ‌ها نچسبند و فیلم روغن حفظ شود.
  4. باتری: باتری را از مدار خارج کرده و در محیط خشک نگهداری کنید و دوره‌ای شارژ نگه‌دار انجام دهید.

کالبدشکافی مشکلات رایج: دکترِ دستگاه خود باشید

۱. استارت می‌خورد ولی روشن نمی‌شود؟ (معضل هواگیری)

استارت می‌خورد ولی روشن نمی‌شود؟ (معضل هواگیری)

اولین متهم همیشه «هوا» است. اگر گازوئیل تمام شده باشد یا فیلتر را تعویض کرده باشید، هوا وارد لوله‌ها می‌شود. در دیزل ژنراتور باید سیستم را «هواگیری» (Bleeding) کنید.

پمپ دستی (تلمبه) روی پایه فیلتر گازوئیل، کلید نجات شما در زمان روشن نشدن است.

۲. ژنراتور روشن است اما ساختمان برق ندارد؟ (حلقه گمشده)

ژنراتور روشن است اما ساختمان برق ندارد؟ (حلقه گمشده)

گاهی موتور با قدرت کار می‌کند اما هیچ نوری در ساختمان نیست. قبل از تماس با تکنسین، دو مورد را چک کنید:

  • کلید قدرت (Circuit Breaker): کلید اصلی روی بدنه ژنراتور را چک کنید؛ ممکن است به دلیل اضافه بار پریده باشد (Off یا Trip).
  • تابلو ATS: اگر سیستم شما اتوماتیک است، ممکن است کنتاکتور تابلو فرمان نگرفته باشد. چک کنید برد کنترل روی حالت "Auto" باشد و آلارم نداشته باشد.

۳. روشن می‌شود ولی سریع خاموش می‌کند (پروتکشن‌ها)

روشن می‌شود ولی سریع خاموش می‌کند (پروتکشن‌ها)

وقتی موتور روشن می‌شود و بعد از چند ثانیه خاموش می‌شود، یعنی سیستم حفاظت وارد عمل شده است. موارد زیر را چک کنید:

  • فشار روغن (Oil Pressure): سطح روغن کم است یا فیلتر روغن کیپ شده است.
  • دمای آب (Water Temp): آب رادیاتور کم است یا تسمه پروانه مشکل دارد.
  • دور غیرمجاز (Over Speed): گاورنر تنظیم نیست (دست نزنید و با تعمیرکار تماس بگیرید).

۴. افت ولتاژ/نوسان فرکانس؟ (بار حساس‌ها را نجات دهید)

اگر چراغ‌ها چشمک می‌زنند، UPS آلارم می‌دهد یا تجهیزات حساس ریست می‌شوند، احتمالاً با یکی از این سناریوها روبه‌رو هستید:

  • افزایش ناگهانی بار موتوری (راه‌اندازی سنگین): ژنراتور لحظه‌ای افت ولتاژ می‌دهد.
  • بار بیش از ظرفیت: هم ولتاژ می‌افتد هم فرکانس ناپایدار می‌شود.
  • مشکل در AVR/تحریک/اتصالات: دستکاری AVR ممنوع؛ فقط ثبت علائم و تماس با متخصص.
  • مشکل گاورنر: نوسان دور موتور = نوسان فرکانس. تنظیم گاورنر فقط تکنسین.

✅ اقدام مجاز اپراتور: کم کردن بارهای سنگین/موتوری، بررسی اضافه‌بار، ثبت اعداد ولتاژ/فرکانس، و بررسی شل نبودن اتصالات قابل مشاهده (بدون باز کردن تابلو قدرت).

📟 جدول آلارم‌های رایج پنل: معنی + اقدام سریع اپراتور

نام آلارم‌ها بسته به برند پنل فرق می‌کند، اما منطقشان یکی است. این جدول را برای تصمیم‌گیری سریع نگه دارید:

آلارم روی پنل معنی ساده ۳ علت رایج اقدام مجاز اپراتور ممنوع / تماس با تکنسین
Low Oil Pressure افت فشار روغن کمبود روغن، فیلتر روغن کیپ، سنسور/پمپ روغن مشکل خاموشی ایمن، چک سطح روغن (سرد)، بررسی نشتی راه‌اندازی مجدد مکرر ممنوع؛ اگر تکرار شد تکنسین
High Coolant Temp داغ کردن / جوش آوردن کولانت کم، گرفتگی رادیاتور، فن/تسمه مشکل کم کردن بار، خاموشی ایمن، باز نکردن درب رادیاتور داغ باز کردن رادیاتور داغ ممنوع؛ اگر تکرار شد تکنسین
Over Speed دور موتور بالا گاورنر مشکل، خرابی سنسور دور، تنظیمات نادرست خاموشی ایمن، ثبت خطا تنظیم گاورنر ممنوع؛ تکنسین الزامی
Under/Over Voltage ولتاژ کم/زیاد اضافه‌بار، AVR/تحریک، اتصالات/سیم‌کشی کم کردن بار، ثبت ولتاژ/فرکانس تنظیم AVR ممنوع؛ تکنسین
Fail to Start عدم استارت باتری ضعیف، سوخت/هواگیری، استارتر چک باتری/شارژر، سطح سوخت، هواگیری طبق دستور استارت پشت‌سرهم ممنوع؛ اگر ادامه داشت تکنسین

ترجمه زبان دودها (عیب‌یابی چشمی)

دود خروجی اگزوز زبان حرف زدن موتور با شماست. رنگ‌ها را بشناسید:

💨 دود سیاه

کمبود هوا یا بار زیاد

فیلتر هوا کیپ شده یا بار بیش از توان ژنراتور است. فیلتر هوا را بررسی/تعویض کنید و بار را کاهش دهید.

💨 دود آبی

روغن‌سوزی

می‌تواند نشانه ورود روغن به محفظه احتراق باشد. اگر دود آبی پایدار و زیاد است یا با افت توان همراه است، ادامه کار را محدود و برای بررسی تخصصی اقدام کنید.

💨 دود سفید

سوخت نسوخته یا آب/رطوبت در احتراق

در استارت سرد کمی بخار طبیعی است، اما دود سفید غلیظ و پایدار می‌تواند نشانه سوخت بی‌کیفیت/آب در سوخت، مشکل انژکتور یا افت کمپرس باشد. اگر همراه با لرزش و افت توان است، ادامه کار خطرناک است.

جعبه ابزار اپراتور، قطعات یدکی حداقلی و خط قرمزهای ایمنی

به عنوان مشاوری که دغدغه‌اش حفظ جان شما و سلامت دستگاه است، صریح می‌گویم: قهرمان‌بازی در نیاورید! جعبه ابزار شما باید مجهز باشد، اما مرز مسئولیت و خط قرمزهای شما دقیقاً اینجاست:

🛠 لیست ابزارهای ضروری در اتاق ژنراتور:

  • آچار فیلتر (تسمه‌ای یا زنجیری)
  • ست آچار رینگی و تخت (سایز ۸ تا ۲۴)
  • مولتی‌متر دیجیتال (برای تست ولتاژ باتری)
  • پمپ دستی هواگیری (یدک)
  • قیف مخصوص گازوئیل و روغن
  • چراغ قوه صنعتی (قابلیت نصب آهنربایی)
  • دستکش ایمنی + عینک محافظ
  • ظرف تخلیه روغن (حداقل ۲۰ لیتری)

📦 قطعات یدکی حداقلی پیشنهادی (برای اضطراری‌ها)

  • یک دست فیلتر روغن + فیلتر گازوئیل + فیلتر هوا
  • تسمه‌ها (اگر موتور تسمه‌ای است) + چند بست و شلنگ پرمصرف
  • ضدیخ استاندارد + آب مقطر + ظرف نمونه‌گیری
  • چند فیوز/لامپ هشدار مربوط به مدارهای کنترلی (در حد مجاز و طبق مدل)
  • در صورت امکان: یک باتری سالم هم‌ظرفیت یا برنامه تعویض دوره‌ای باتری
  1. تنظیم گاورنر و AVR (ممنوع ⛔): پیچ‌های تنظیم دور موتور و ولتاژ بسیار حساس هستند. یک چرخش اشتباه می‌تواند ولتاژ را غیرعادی کرده و تجهیزات را بسوزاند. نوسان دور موتور نیز به فرکانس آسیب می‌زند.
  2. باز کردن درب رادیاتور داغ (ممنوع ⛔): سیستم تحت فشار است. همیشه قبل از چک کردن سطح آب، اجازه دهید موتور حداقل ۱ ساعت خاموش بماند و از دستکش ایمنی استفاده کنید.
  3. آچارکشی و تعویض فیلتر (مجاز ✅): این‌ها وظایف اپراتور است. لرزش موتور به مرور زمان باعث شل شدن اتصالات می‌شود. آچارکشی دوره‌ای از نشتی‌های ناگهانی جلوگیری می‌کند.
  4. ایمنی پوشش و محیط (حیاتی ⚠️): هنگام کار با ژنراتور روشن، هرگز لباس گشاد/آستین باز استفاده نکنید. دود خروجی حاوی مونوکسید کربن است؛ هرگز در محیط بسته بدون اگزوزکشی استاندارد روشن نکنید (خطر خفگی).
  5. تجهیزات حفاظتی فردی (PPE): استفاده از گوشی صداگیر در زمان تست توصیه می‌شود. کپسول آتش‌نشانی (CO2 یا پودر و گاز) باید در ورودی اتاق ژنراتور نصب شده باشد

نتیجه‌گیری: استراتژی نگهداری شما چیست؟

برنامه نگهداری باید بر اساس "نوع کاربری" شما تنظیم شود. کدام دسته هستید؟

🏢

کاربران اضطراری (مسکونی/اداری)

استراتژی تقویمی

چون دستگاه کم کار می‌کند، ملاک شما "زمان" است. هفته‌ای یکبار استارت ۱۰ دقیقه‌ای و هر ۶ ماه (حتی اگر برق نرفته) سرویس طبق دستور سازنده (روغن/فیلترها).

خرید دیزل ژنراتور ←
🏭

کاربران صنعتی (معادن/کارخانجات)

استراتژی ساعت کارکرد

ملاک شما "ساعت شمار" روی پنل است. سرویس‌ها را دقیقاً بر اساس ساعت کارکرد و دفترچه سازنده انجام دهید (مثلاً ۲۵۰/۵۰۰/۱۰۰۰ ساعت بسته به مدل).

درخواست اعزام تکنسین ←

? سوالات پرتکرار کاربران

هر چند وقت یکبار دستگاه را تست کنیم؟ پاسخ
برای دیزل ژنراتورهای استندبای (اضطراری)، توصیه استاندارد انجام یک "تست سلامت" ۱۰ دقیقه‌ای به صورت هفتگی است. علاوه بر آن، حداقل ماهی یکبار دستگاه باید زیر بار (واقعی یا بانک بار) برود تا موتور به دمای کاری برسد و از رسوب کربن جلوگیری شود.
اگر ژنراتور ۶ ماه خاموش بوده، چطور روشنش کنیم؟ پاسخ
خطرناک‌ترین کار استارت ناگهانی است! ابتدا سطح روغن و آب رادیاتور را چک کنید. سپس ولتاژ باتری را بررسی کنید (احتمالاً نیاز به شارژ دارد). باک سوخت را چک کنید که لجن نگرفته باشد. اگر محیط مرطوب بوده، بهتر است مقاومت عایقی سیم‌پیچ (تست میگر) توسط متخصص چک شود. در نهایت، پس از هواگیری سیستم سوخت، استارت بزنید.
ژنراتور روشن است اما برق به ساختمان نمی‌آید؟ پاسخ
این مشکل معمولاً دو دلیل ساده دارد: ۱. کلید قدرت (Circuit Breaker) روی خود ژنراتور پریده است (چک کنید روی حالت ON باشد). ۲. تابلو ATS فرمان تغییر وضعیت نداده است (چک کنید کلید گردان روی حالت Auto باشد و آلارم فعالی روی برد کنترل تابلو وجود نداشته باشد).
آیا اپراتور می‌تواند ولتاژ یا دور موتور را تنظیم کند؟ پاسخ
خیر، اکیداً ممنوع است. تنظیم گاورنر (دور موتور) و AVR (ولتاژ) نیاز به تجهیزات کالیبراسیون و دانش تخصصی دارد. دستکاری این پیچ‌ها می‌تواند باعث نوسان شدید فرکانس و ولتاژ شده و تجهیزات مصرف‌کننده (آسانسور، UPS و...) را بسوزاند.
معنی رنگ‌های دود اگزوز چیست؟ پاسخ
  • دود سیاه: کمبود هوا (فیلتر کثیف) یا بار بیش از حد.
  • دود آبی: روغن‌سوزی (خطرناک).
  • دود سفید: وجود آب در سوخت، سوختن ناقص یا سرد بودن موتور (اگر بعد از گرم شدن قطع نشود، نشانه خرابی واشر سرسیلندر یا انژکتور است).

هنوز دستگاه‌تان مشکل دارد؟

اجازه ندهید یک ایراد کوچک تبدیل به هزینه سنگین شود. تیم فنی پارین صنعت آماده عیب‌یابی و سرویس در محل شماست.

📞 تماس با واحد تعمیرات
دیدگاه شما